شما که غریبه نیستید ...

...

شـاراد — Sun, 26 Jun 2011 09:59:48 GMT

از آخرین یادداشتی که در این وبلاگ نوشته ام حدود 10 ماه می گذرد.

شما که غریبه نیستید، راستش نه انگیزه ای دارم که اینجا را آپدیت کنم، نه حرفی برای گفتن. در نتیجه، بعید می دانم دیگر این وبلاگ به روز بشود.

گفتم همینجا اعلام کنم که شرمنده دوستانی که هنوز گاه و بیگاه سر می زنند نباشم.

" این هم از عمر، دمی بود که حالی کردیم"

ارادتمند، شاراد

پ.ن.: لطفا کماکان به شـاراد سر بزنید. کماکان امید دارم دوباره داستان بنویسم!

جوگیر بازی

شـاراد — Mon, 15 Nov 2010 06:54:18 GMT

نه که من آدم بزرگی نیستم ...

کسی قدر رویاهایم را ندانست!

و من

جای خالی خودم را

در تک تک حسرتهای شما می بینم.

جنگ

شـاراد — Wed, 10 Nov 2010 04:13:40 GMT

چیز بدی نیست جنگ ...

شکست می خورم،

اِشغالم می کنی!

(شمس لنگرودی)

باورهایی که جای شک دارند - قسمت چهارم

شـاراد — Tue, 17 Aug 2010 12:47:10 GMT

یکی دیگر از باورهایی که خیلی اذیتم می کند، این است که عالم و آدم تاکید دارند خوشبختی جایی است که آدرسش را یکجای کتابهای درسی نوشته اند و برای پیشرفت، پولدار شدن، موفق شدن و نهایتا خوشبختی حتما باید درس خواند.

من با درس خواندن (بصورت آموزش همگانی) مخالفم! ایرادم هم فقط به تحصیلات دانشگاهی نیست. من با کل نظام آموزشی از سالهای اول مدرسه الا آخر مشکل دارم!

(بحث تحصیلات دانشگاهی باشد برای وقت دیگر. حداقل مزیت تحصیلات دانشگاهی این است که هرکسی (کم یا زیاد)، با اراده خودش انتخاب رشته می کند و دانشگاه می رود.)

چیزی که من را اذیت می کند، این است که دهه اول و دوم زندگی اکثر کودکان این کشور، در مدارس حرام می شود و هیچکس به این پروسه دردآور حتی شک هم نمی کند!

می خوهم بگویم من تقریبا هیچ نقطه روشنی در کل پروسه درس خواندن – حداقل در جایی مثل ایران – نمی بینم. بهترین سالهای کودکی، نوجوانی و جوانی هرکسی بصورت فورمالیته و بدون هیچ جایگزینی در مدرسه ها می گذرد. واقعا ما در مدارس چی یاد می گیریم؟

قیافه آدمهایی که در سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش نشسته اندو کتابهای درسی را تدوین می کنند دیده اید؟ بعضی از این آدمها هنوز با آفتابه خودشان را می شورند. نمی خواهم وارد قضایای سیاسی و دینی بشوم، ولی واقعا فکر می کنید کسانی که عمرشان را مشغول یاد گرفتن آداب غسل حیض و جنابت بوده اند و از نظرشان زبان عربی مهمترین زبانی است که کودکان باید بیاموزند و هنوز هم اعتقاد دارند که اکثر کتابها و مباحث مطرح دنیا به این زبان نوشته شده، صلاحیت دارند کتاب درسی تدوین کنند؟

آیا حیف نیست که زندگی کودکان و نوجوانان ما در این نظام آموزشی و با مطالب سخیف و بی ارزش حرام بشود؟

از مطالب کتابها و ایدئولوژی حاکم بر سیستم آموزشی بگذریم. منصفانه چند دقیقه با خودمان فکر کنیم. درسهایی مثل اجتماعی، بینش اسلامی، مدنی، تاریخ و حتی علوم چقدر برایمان مفید بوده اند؟ چقدر به این مطالب اعتقاد داریم؟

بچه های این مرز پرگهر، وقتی دیپلمشان را می گیرند مثلا کلی حساب دیفرانسیل و فیزیک و مکانیک و شیمی آلی و ... بلدند (که بلد هم نیستند!) ولی هیچ چیزی از پول درآوردن نمی دانند! یاد نگرفته اند چطور باید در برابر مشکلات زندگی مقاومت کنند. هیچ چیزی از روانشناسی خانواده نمی دانند. با چیزهایی که می دانند، تقریبا در هیــــچ شغلی نمی توانند موفق باشند! از مناسبات اجتماعی چیزی نمی دانند. کسی یادشان نداده مثلا با جنس مخالف چطور باید برخورد کنند. نمی دانند چطور باید بروند سهام خرید و فروش کنند. نمی دانند روابط بانکی چطوری است ...

نوجوانان ما بعد از اخذ سند طلایی تحصیلات مقدماتی شان (دیپلم!) یا باید به امید زندگی بهتر راهی دانشگاه بشوند، یا تمام علم و دانش الکی که تا دیپلم به خوردشان داده اند را فراموش کنند و بروند از نقطه صفر، درگیر یک کار و کاسبی بشوند. من شخصا در اطرافیانم کسی را نمی شناسم که به واسطه دیپلمی که گرفته در شغل مرتبطی مشغول بشود و موفق هم باشد. (استثناء ها را بگذاریم کنار)

در کشورهایی مثل ایران، تحصیلات عملا از دو قسمت تشکیل شده. یک قسمت علمی، که قرار است یکسری مفاهیم و علوم بصورت دیکته وار و فقط برای رفع مسوولیت به بچه ها آموزش داده شود، یک قسمت هم ابزاری است برای نهادینه کردن تفکرات سیاسی و دینی حاکم در کشور.

من شخصا از خانواده مخملباف به خاطر یکسری فعالیتهای خاصشان، زیاد خوشم نمی آید. ولی انکار نمی کنم وقتیکه مصاحبه با حنا مخملباف را خواندم، یک جاهایی واقعا به این خانواده حسودی ام شد. بگذارید تکه هایی از مصاحبه را بصورت خلاصه برایتان بنویسم:

از چند سالگی به مدرسه نرفتی؟

حنا: از 8 سالگی، بعد از کلاس دوم دبستان.

چرا مدرسه نرفتی؟

حنا: در آن زمان دو سه ماهی بود که در خانه ما یک مدرسة هنری راه افتاده بود . کلاس های آن مدر سه برایم جذاب تر بود . در مدرسه معلم ما دربارة این که باید مواظب باشیم روسری ماعقب نرود تا خدا ما را به جهنم نبرد صحبت میکرد. اما در خانة ما دربارة نقاشی، عکاسی، سینما و داستان وشعر صحبت میکردند.

آیا پدرت به راحتی قبول کرد که تو به مدرسه نروی یا به سختی قبول کرد؟

حنا: یک شرط گذاشت بعد قبول کرد. این که من آزادم هر کاری دلم می خواهد انجام دهم، اما آن کار بایستی حداقل یک ماه، روزی 8 ساعت تکرار شود . مثلاً اگر من دلم می خواست دوچرخه سواری کنم بایستی حداقل یک ماه، روزی 8 ساعت این کار را می کردم. برای همین بعد از یک ماه می توانستم به راحتی روزی پنجاه کیلومتر دوچرخه سواری کنم . و من عادت کردم که با وقت گذاشتن 30 روز ضربدر 8 ساعت از هر علاقه ای که دارم به یک تخصص برسم.

این دختر در 14 سالگی فیلم می سازد، شعر می گوید، فلسفه می داند، نقاشان بزرگ را می شناسد، اشعار اکثر شعرای بزرگ را خوانده، عشق را می شناسد ...

همه و همه برای اینکه خانواده اش به یک باور عام شک کرده است. من با تمام توانم فریاد می زنم:

آموزش همگانی، چیزی جز پروسه نابود کردن استعدادها و از بین بردن بهترین سالهای عمر نیست!

خدا می داند چقدر از اینکه نزدیک 20 سال از عمرم را پشت میز کلاسهای جورواجور حرام کرده ام متاسفم. خدا می داند ...

ارادتمند، یه شاراد نابود شده!

پ.ن.: مصاحبه کامل با حنا مخملباف را می توانید در اینجا بخوانید.

حکایت تلخ من

شـاراد — Sun, 15 Aug 2010 14:39:51 GMT

زندگی ام اینطوری شده:

من می دوم، افسردگی هم پشت سرم می دود. یواش یواش خسته می شوم. صدای قدمهای افسردگی لحظه به لحظه نزدیکتر می شود. هُرم نفسهایش را پشت گردنم احساس می کنم ...

آخرش اینطوری می شود:

می پرم پشت یک دیوار و توی سایه تیر چراغ برق قایم می شوم، افسردگی که فکر می کند پیچیده ام توی کوچه بغلی، می دود آنطرف. خیالم که راحت می شود از توی سایه می آیم بیرون. غافل از اینکه یکنفر پشت دیوار منتظرم ایستاده:

پوچی!

ارادتمند، یه شاراد محکوم!

پ.ن.: احتمالا حالم که بهتر بشود این پست را پاک می کنم. می دانم که قرار نیست به این زودیها جا بزنم. من حالا حالاها باید بدوم! ولی چه فایده که از آخر داستان فراری نیست.

منــم

شـاراد — Wed, 04 Aug 2010 06:23:22 GMT

هر یکـچندی، یکی برآید،که منــم!

با دولت و با سیم و زر آید که منم

چون کـارَک او نــظـام گیــرد روزی

ناگه اجل از کمین درآید،که منـم!

(خیام)

باورهایی که جای شک دارند - قسمت سوم

شـاراد — Thu, 22 Jul 2010 23:25:41 GMT

با خودم قرار گذاشته بودم هر از چندگاهی، تلنگری به باورهایی که در ذهن اکثر ما ریشه کرده بزنم. باورهایی که ممکن است ما حتی به آنها فکر هم نکنیم! فقط بصورت غیرارادی و از پیش تعیین شده مطابق با آنها زندگی می کنیم.

دو تا یادداشت نوشته بودم (یکی در نقد ارزش تجربیات دیگران، یکی هم در نقد فیلم دیدن بعنوان یک کار فرهنگی) و فکر کنم اگر حوصله ام بکشد و وقتش را هم داشته باشم، هنوز خیلی حرف برای گفتن دارم. (تاکید می کنم: اصلا فکر نمی کنم که هرچه می گویم کاملا درست است. فقط تلاش می کنم بگویم این مسائل، جای فکر کردن دارند! حتی اگر حرفهایم درست هم نباشند، باز هم بد نیست این موضوعات را کورکورانه نپذیرید و بهشان فکر کنید!).

می خواهم درباره باوری بگویم که شاید قدمتی به اندازه کل بشریت دارد:

"کار کردن، لازمه زندگی است. زندگی بدون کار یعنی یک زندگی بدون ارزش"

(درصد معدودی از اطرافیان من، از کار کردنشان لذت می برند و کارشان را دوست دارند و کار برایشان یک عامل مزاحم در زندگی شخصی نیست. در حقیقت کار برایشان عین تفریح است. اگر شما هم جزو این دسته هستید، حرفهای من به دردتان نمی خورد. لطفا ادامه ندهید.)

ولی اگر شما هم مثل من (و خیلی های دیگر) هستید:

قرنها قبل، کار کردن، پاسخ بشر به نیازهای فردی و اجتماعی اش بود. انسانها کار می کردند تا با استفاده از منفعت ناشی از کارکردنشان، نیازهایشان را برآورده کنند. بعد، کم کم فاجعه اتفاق افتاد:زندگی ها پیچیده تر شد. نیازها شکل پیچیده تری گرفت و طبیعتا رفع آن نیازها هم پیچیده تر شد.

مثلا قبلا نیاز به مَسکن اینطوری پاسخ داده می شد:

مرد به جنگل می رفت، درخت می برید، چوب درخت را الوار می کرد و خانه اش را می ساخت. کار کردن در پروسه خانه دار شدن، با اتمام خانه تمام می شد! اگر پروسه دیگری در زندگی مرد مطرح می شد، (مثلا جمع آوری آذوقه برای زمستان)، پروسه کار کردن برای رفع آن نیاز کاملا با پروسه قبلی متفاوت بود.

ولی نیاز به مَسکن حالا چطور پاسخ داده می شود:

مرد هر روز صبح ساعت مشخصی از خواب بیدار می شود تا بتواند در ساعت مشخصی سرِکار باشد و کار کند. پروسه کارکردن هم در هرروز کمابیش مشابه و تکراری روزهای دیگر است. (مرد ممکن است کارمند ساده، مدیر، منشی، صاحب شرکت، صاحب کارخانه، مغازه دار یا هر کس دیگری باشد). مرد به ازای این فعالیت هر روزه، آخر ماه حقوق می گیرد. حقوقش را پس انداز می کند و بعد از مدتی با پس اندازهایش + وامهایی که میگیرد + قرض و قوله می تواند خانه تهیه کند. قضیه اینجاست که پروسه کار کردن با رفع نیاز متوقف نمی شود! مرد کماکان باید هر روز صبح در ساعت مشخصی سرِکار باشد و پروسه روزها و ماههای قبلش را تکرار کند چون اگر این کار را نکند، نمی تواند قرضهای خرید خانه را پس بدهد. نمی تواند قسط وامهایش را بدهد.

حتی اگر پروسه خرید خانه هم بطور کامل تمام بشود، باز هم پروسه کارکردن مرد تمام نمی شود. متوقف هم نمی شود: او برای خرید خودرو هم باید همین پروسه را تکرار کند. برای زن گرفتن هم باید همین پروسه را تکرار کند. حتی برای خرید میوه یا شورت و شلوارش هم مجبور است عینا همین پروسه را تکرار کند!!

نتیجه اینکه: دیگر کار کردن، معلول نیازهای زندگی نیست. کار کردن - با یک فرم ساده و تکراری - می شود خودِ زندگی! حتی اگر دوستش نداشته باشیم ...

ما آدمها پتانسیل زیادی به معتاد شدن داریم. اکثر ما به کاری که می کنیم اعتیاد پیدا می کنیم. در نتیجه اگر هم روزی برسد که واقعا نیازی به کار کردن نداشته باشیم، بجای اینکه به سادگی پروسه احمقانه کار کردن را متوقف کنیم، علتهای جدید برای کار کردنمان می تراشیم! ساده ترین توجیهی هم که می شود برای کار کردن جور کرد، ترس از شرایط اقتصادی و اجتماعی آینده است. آینده نگری! آینده نگری برای تامین زندگی همسر و فرزندان، برای آسایش و رفاه هنگام پیری و بازنشستگی و ...

آینده نگری می کنیم به قیمت از دست دادن امروزمان! در نتیجه، آینده نگری می کنیم به قیمت از دست دادن آینده مان! (چون متاسفانه، فردای ما تصویری از امروز ماست و از این واقعیت نمی شود فرار کرد). چشمهایمان را باز کنیم: آینده نگری بهانه خوبی برای دچار ماندن به پروسه تکراری کارکردن نیست. حتی برطرف کردن خیلی از نیازهای روزانه هم ارزش معتاد شدن به پروسه کار کردن را ندارد! ممکن است با کارکردن پیوسته بتوانیم مثلا بعد از یکی دو سال ماشین بهتری سوار بشویم، ولی اگر فکر کنیم که در ازای این یکی دو سال چه چیزهایی را از دست داده ایم، می فهمیم معامله اشتباهی کرده ایم.

باید این اعتیاد را شکست! کار کردن در اصل فقط یک راه حل مقطعی برای رفع نیازهای مقطعی است. حتی اگر شده برای مقاطع کوتاه باید این پروسه دردآور روزانه را متوقف کرد و فعالیتهای جدید بجایش جایگزین کرد. چیزهایی مثل

سفر،

استراحت کردن،

ورزش،

آموختن یک چیز جدید (این چیزها کم نیستند!: رقص، ستاره شناسی، بازیگری، زبان اسپانیولی، موسیقی، سنگ بری، معرق کاری، مجسمه سازی، تحقیق در مورد میلیونها موضوعی که در زندگی برایمان جذاب بوده. مثلا ادیان، مثلا باستان شناسی...)،

پیوستن به گروههایی که داوطلبانه خدمات انسان دوستانه به همنوعانشان ارائه می کنند (NGO های مختلف)،

تلاش برای پیدا کردن استعدادهای گم شده (مثل نویسندگی، عکاسی، شاعری، نقاشی، بازیگری ...)،

آشپزی،

تحصیل در یک زمینه جدید (فلسفه هنر، روانشناسی، ادبیات، حقوق ...)

...

اگر نخواهیم تغییر کنیم، یک بهانه خیلی مناسب وجود دارد: برای همه این کارها باید پول داشت و برای پول داشتن هم باید کار کرد!

قبول! برای همه این کارها باید پول داشت و برای پول داشتن هم باید کار کرد ... می توانید با این توجیه، همه زندگیتان را با کارکردن حرام کنید. ولی مطمئن باشید اگر بخواهید این روال احمقانه را بهم بزنید، حتما راه حلهای مقطعی برای فرار از آنرا پیدا می کنید. من نمیدانم چطور! ولی به نفعتان است که پیدا کنید! (و جسارتش را هم داشته باشید!!)

زندگی خیلی با ارزشتر از این است که سالهای سال از آنرا با فعالیتهای احمقانه تکراری روزانه حرام کنیم. این خیلی قضیه واضحی است. بفهمید!!

ارادتمند، یه شاراد نفهم!

خیابون پی پی پی ...

شـاراد — Sun, 18 Jul 2010 14:01:15 GMT

- اَ اَ اَلو؟ آآآتش نششششانی؟

- بله بفرمائید؟!

- یه یه یه خخخخخخخَر توتوتو کککککوچچه ما مُرده! بو بو بو گند گرفته! می می میشه بیاین بَبَبَرش دارین؟!

- بله حتما! آدرس رو بفرمائید لطفا

- خخخخخیابون پی پی پی ...

- پیروزی؟

- نننننَه! خخخخیابون پی پی پی ...

- خیابون پیروزی دیگه؟

- اَه!

(طرف تلفن را قطع می کند!)

...

پنج دقیقه بعد:

- اَ اَ اَلو؟آآآتش نششششانی؟

- بفرمائید!

- مَ مَ مَن هَََهَهَمونم ککککه خخخخخخَر تو تو تو کککککوچه شون مُرده بود!

- بله! بله! آدرس رو بفرمائین که بیایم ببریمش

- خخخخخیابون پی پی پی ...

- پیروزی دیگه؟

- نننننَه! خخخخیابون پی پی پی ...

- بله بله! خیابون پیروزی، کوچه؟

- اَه!

(طرف دوباره شاکی می شود و تلفن را قطع می کند!)

...

ده دقیقه بعد:

- اَ اَ اَلو؟آآآتش نششششانی؟

- بله بفرمائین!

- خاخاخارتون و ...یدم! خخخخخخَره رو کککککِشوندم بُردم خی خی خیابون پی پی پیروزی! برین برِش دارین!!

باورهایی که جای شک دارند - قسمت دوم

شـاراد — Tue, 29 Jun 2010 18:52:00 GMT

" تجربه، معلم خوبی است "

نظر من: تجربه، می تواند معلم باشد. حتی بعضی اوقات می تواند معلم خوبی هم باشد. ولی سوال اینجاست که چقدر به این معلم نیاز داریم؟

- تجربه "خودمان" :

اگر فرض کنیم زندگی مثل یک مسابقه فرمول یک است و ما هرکدام یک ماشین مسابقه هستیم، قاعدتا برای پیشرفت هرچه سریعتر و حرکت منطقی باید دید جلوی خودمان را تا حد امکان گسترش بدهیم. در این مسابقه، به آینه عقب نیاز چندانی نداریم! چون اولا باعث می شود بجای تمرکز به مسیر جلو، نگران پشت سرمان باشیم و غصه اشتباهات گذشته را بخوریم، و یا با پیروزی های پشت سرمان سرخوش باشیم، ثانیا باعث می شود سعی کنیم مسیر جلوی خودمان را با مسیر پشت سر مقایسه کنیم و طوری رانندگی کنیم که انگار قرار است هر مسیر بعد از مدتی دوباره تکرار بشود!

واقعیت این است که زندگی در کنار شباهتهای زیادی که با مسابقه فرمول یک دارد، یک فرق اساسی هم با آن دارد: قرار نیست در یک مسیر مشخص حرکت کنیم و یا در جاهای از قبل تعیین شده دور بزنیم! مسیر فرمول یک زندگی کاملا نامشخص است. پس به نفعمان است که برای مسیرهایی که به آن میرسیم پیش داوری نکنیم و سعی نکنیم آن مسیر را به تجربه های گذشته مان ربط بدهیم.

- تجربه "دیگران" :

به نظر من، هیچگاه دو موقعیت دقیقا مشابه اتفاق نمی افتد. همیشه، هر چقدر هم که شرایط مشابه موقعیتی باشد که قبلا اتفاق افتاده، باز هم تفاوتهایی وجود دارد که باعث می شود نتوانیم با قطعیت بگوییم که با پیروی از الگوی رفتاری خاصی، می توانیم نتیجه مشابه بگیریم.

(یک اشکالی که من دارم این است که هروقت می خواهم جدی حرف بزنم، پیچیده حرف می زنم! فکر کنم در پاراگراف بالا هم همین اتفاق افتاد!)

بگذارید با یک مثال قضیه را آسانتر بگویم: عباس آقا راننده تاکسی است. درس نخوانده و مجبور شده از سر ناچاری راننده تاکسی بشود و از کارش هم راضی نیست. علی، پسر عباس آقا است و درسخوان هم نیست. عباس آقا از روی تجربه اش مرتب به علی می گوید که "درس بخوان، وگرنه مثل من راننده تاکسی می شوی و همه اش باید توی سرما و گرما توی خیابانها دنبال مسافر سگ چرخ بزنی". سوال اینجاست که اگر علی درس نخواند الزاما راننده تاکسی می شود؟ اصلا فرض کنیم که بشود! شاید علی با درس خواندن نهایتا یک کارمند ساده بشود ولی با درس نخواندن بتواند روزی رییس اتحادیه تاکسیرانان بشود!! تجربه عباس آقا برای خودش خوب است. برای علی نه تنها خوب نیست، که حتی باعث می شود فرصتهایی هم از علی گرفته بشود! (مثلا شاید علی بفهمد که با درس خواندن به جایی نمی رسد و بخواهد برود توی بازار کار کند، ولی تجربه عباس آقا سد راهش می شود)

به نظر من، اولا هر چیزی در زندگی ما این ارزش را دارد که با اتکا به فهم و شعور و توانایی خودمان تجربه اش کنیم. ثانیا تجربه های دیگران مربوط به زمان و مکان خودشان است و شاید در زمان و مکان ما نتایج بسیار بدی هم داشته باشد. ثالثا دیگران این حق را ندارند که بخواهند در نحوه تصمیم گیری ما برای برخورد با مسائل اعمال نظر بکنند.

...

باز هم چیزهایی به نظرم می رسد که شاید بعدا به متن اضافه کنم یا در یک پست جدید بگویم. باز هم بگویم: من با عقاید متفاوت هیچ جنگی ندارم. اتفاقا خیلی راحت عقاید مختلف را هم می پذیرم. فقط می خواهم بگویم از نظر من، می شود به خیلی از بدیهیات زندگی شک کرد! مثل ارزش تجربیات دیگران!

ارادتمند، یه شاراد هنجارشکن!

باورهایی که جای شک دارند - قسمت اول

شـاراد — Tue, 29 Jun 2010 05:48:39 GMT

" فیلم دیدن یک کار فرهنگی است"

نظر من: من فیلم دیدن را خیلی دوست دارم. یکی از بهترین تفریحاتی است که می شناسم. و به همین دلیل می گویم که حداقل از چند بعد، اینکار یک کار فرهنگی نیست. نهایتا یک تفریح است و حتی الزاما یک تفریح سالم هم نیست. نظرم را از چند زاویه توضیح می دهم:

- بعد روابط بین آدمها:

زیاد فیلم دیدن باعث می شود روابط واقعی بین آدمها را فراموش کنیم. توی فیلم، مثلا یک کارمند (که آدم خوب داستان است) می رود توی اتاق رئیسش، تهدیدش می کند و با شجاعت حرفش را می زند و رئیسش هم می ترسد و می لرزد و کوتاه می آید. این اتفاق در دنیای واقعی هیچوقت اتفاق نمی افتد!

توی فیلمها، وقتی یکنفر که فکر می کند حق با اوست با حاضرجوابی و جوابهای نیشدار و تند با کسی جرو بحث می کند، طرف مقابلش غالبا کم می آورد. واقعیت این است که آدمها به جوابهای نیشدار حساس هستند و اصلا هم دوست ندارند مخصوصا جلوی دیگران با حاضرجوابی روبرو شوند.

توی فیلمها، اغلب کسانی که حق با آنها است و شخصیت دوست داشتنی فیلم هستند ساختار شکنی می کنند و با افراد دور و بر، مدیر، رییسشان، پلیس، صاحبخانه و ... هرطور که بخواهند و با تندی برخورد می کنند و ما هم توی دلمان بهشان حق می دهیم. بعد در زندگی واقعی خودمان - چون غالبا حرف خودمان را درست می دانیم - ناخودآگاه همذات پنداری می کنیم و فکر می کنیم اگر آنطوری با دیگران رفتار کنیم مثل قهرمان فیلم رفتار کرده ایم! ولی متوجه نیستیم که طرف مقابلمان دیگر بازیگر فیلم نیست! ممکن است طوری رفتار کند که ما خوشمان نیاید.اینطور نیست که فقط ما خیلی زرنگ باشیم و دیگران خیلی پخمه! دیگران هم می توانند در جواب ما، حاضرجوابی کنند.

یک چیز دیگری که به ذهنم رسید، این است که در بعضی فیلمها، کسانی که با آنها با تندی رفتار شده و حالشان با حاضرجوابی و جوابهای نیشدار قهرمان داستان گرفته شده، از آن به بعد تغییر رویه می دهند و به آدم دیگری تبدیل می شوند. این اتفاق در دنیای واقع نمی افتد.

- بعد شخصیت پردازی:

یک فیلم، نهایتا یک روایت دو ساعته است. در دو ساعت نمی شود ابعاد مختلف شخصیت آدمها را نشان داد. بنابراین، به اجبار، شخصیت آدمها را تک بعدی (یا نهایتا دو بعدی) نشان می دهند. یعنی آدم خوب فیلم، از همه لحاظ خوب است! آدم بد فیلم هم به تمام معنا بد است! یعنی مثلا اگر طرف قرار است دزد باشد، همه چیزش منفی است. غذا خوردنش، حرف زدنش، راه رفتنش...

اگر کارگردان خیلی اینکاره باشد، نهایتا با یکی دو شاخص مثبت و منفی، بیننده را سردر گم می کند که به راحتی نفهمد این آدم شخصیت مثبت است یا منفی. ولی باز هم این اتفاق دوام زیادی ندارد. نهایتا در نیم ساعت آخر فیلم، آدم بده شروع می کند به بروز دادن تمام خصوصیتهای بد! بد حرف می زند، بد برخورد می کند، بد غذا می خورد ...

اشکال قضیه کجاست؟ اشکال اینجاست که ما به عنوان بیننده، فراموش می کنیم که در زندگی واقعی، آدمها ابعاد خیلی زیادی دارند. در نتیجه، اگر کسی از یکی دو بعد آدم خوبی نبود، یا اگر اخلاق بدی داشت که ما را اذیت می کرد، دیگر هیچ شانسی برای خوب بودنش قائل نمی شویم. او را بطور مطلق بد می بینیم. در حالیکه خوب مطلق و بد مطلق برای آدمهای واقعی وجود ندارد.

برعکس، اگر کسی مثلا خوش برخورد بود و یکی دوبار هم به ما حال داده بود(= کمک کرده بود!)، زمان خیلی زیادی می برد تا به خودمان اثبات کنیم که ممکن است از بعضی ابعاد آدم خوبی نباشد!

- بعد نگاه به زندگی:

یک فیلم اگر زندگی یک آدم عادی با روندی خیلی طبیعی را تعریف کند، جذابیتی نخواهد داشت. اساس فیلم بر اتفاقات و زندگیهای غیرعادی است. ولی واقعیت زندگی اکثر ما، خیلی عادی تر از این حرفهاست. نه اتفاق خیلی خاصی می بینیم، نه با افراد خیلی خاص برخورد داریم، نه زندگی خیلی خاصی داریم ... حتی محل کار و خانه مان هم خیلی خیلی معمولی تر از آن چیزی است که توی فیلمها می بینیم.

واقعیت این است که اکثر ما بیش از نیمی از ساعتهای بیداری خود را در محل کار می گذرانیم. به اندازه آدمهای توی فیلمها تفریح های مختلف و هیجان انگیز نداریم، زندگیمان زرق و برق زندگیهای توی فیلمها را ندارد ...

فیلم دیدن باعث می شود از زندگی و روزمرگی خودمان زده بشویم. باعث می شود ناخودآگاهمان از آنچه هستیم و داریم ناراضی شود.

...

چیزهای دیگری هم به ذهنم می رسد که شاید بعدا بنویسم. ولی فکر کنم با همین مختصر هم تا حدودی منظورم را رسانده باشم. می دانم که خیلی ها با نظرم مخالف هستند که کاملا هم بهشان حق می دهم. ولی خوشبختانه این وبلاگ خواننده زیادی ندارد. پس مخالفان در اقلیت هستند و تا اطلاع ثانوی حرف، حرف من است!

ارادتمند، یه شاراد یکه تاز!